مخزن آب به عنوان یکی از ملزومات اصلی ذخیره سازی و تامین آب شرب ساختمان ها و منازل مسکونی است. در صورتی که آب ذخیره سازی شده برای مصارف بهداشتی مورد نیاز باشد اهمیت انتخاب و خرید مخزن آب بهداشتی پر رنگتر خواهد شد و نیازمند توجه به پارامترهای بیشتری خواهید بود. با توجه به ممنوعیت های اعلام شده در خصوص عدم اتصال مستقیم پمپ آب ، توسط سازمان آب و فاضلاب به شبکه آبرسانی شهری ، هر مجتمع ساختمانی نیازمند تامین مخزن با حجم مناسب است.
مخازن آب در ایران انواع مختلفی دارد. مخزن پلاستیکی (مخزن پلی اتیلن، مخزن فایبرگلاس، مخزن GRP)، مخزن فلزی (مخزن گالوانیزه، مخزن استیل)، مخزن بتنی . هر یک از این مخازن نیز انواع مختلفی دارند. برای مصارف خانگی مدتی است مخازن پلی اتیلن به خاطر مزیت هایی که دارند به سایر مخازن ترجیح داده می شوند.
امروزه به دلیل فشار آب کم بسیاری از ساختمان ها، استفاده از مخزن آب و پمپ آب بسیار رایج می باشد. این وسیله ، آب دخیره شده درون مخزن را به شبکه آبرسانی ساختمان هدایت می کند. به زبان ساده تر پمپ آب خانگی می تواند با تبدیل جریان الکتریکی به انرژی مکانیکی آب را با فشار کافی به ارتفاع بالا هدایت کند.
احتمالاً در کنار مخزن ذخیره آب و پمپ، یک مخزن کوچک قرمز یا آبی رنگ نیز مشاهده کرده اید. این مخزن تحت فشار، با عنوان منبع تحت فشار نیز شناخته می شود و وظیفه دارد با ذخیره آب به صورت تحت فشار با کاهش دفعات روشن و خاموش پمپ از استهلاک آن بکاهد و عمر پمپ آب را افزایش می دهد.
انواع مختلفی از پمپ آب خانگی وجود دارد که بسته به دبی (حجم آب در واحد زمان ) و ارتفاع آبرسانی تقسیم بندی می شوند. با این حال به طور کلی پمپ های آب خانگی معمولا به دو دسته پمپ های جتی و پمپ های بشقابی تقسیم بندی می شوند.
پمپ جتی: پمپ های جتی یا خودمکش را می توان بسته به میزان فشار هوا تا چندمتر بالاتر از مخزن آب نیز نصب نمود. البته نیرویی که صرف مکش می شود طبعا از هد یا حداکثر ارتفاع آبرسانی پمپ خواهد کاست. این پمپ ها نسبتا پر سروصدا هستند.
پمپ بشقابی: این پمپ ها در توانهای برابر نبست به پمپهای جتی هد کمتری ( بیشینه ارتفاع آبرسانی ) دارند. در مقابل دبی ( حجم آب در واحد زمان ) بیشتری دارند. پمپهای بشقابی خودمکش نیستند و منبع ذخیره می بایست در ارتفاع برابر یا بیشتری از این مخازن نصب شود.
پمپ شناور: پمپ های شناور معمولا فاقد مخزن تحت فشار بوده و آب را از داخل چاه پمپاژ می کند و به همین دلیل میزان مصرف انرژی در این نوع پمپ ها نسبت به پمپ های جتی بسیار کمتر است. پمپ های شناور به طور عمده برای انتقال آب از چاه های عمیق استفاده می شود.
ست کنترل یک سیستم فشار-جریان میباشد که برای کنترل جریان آب پمپها و جلوگیری از قطع و وصل شدن جریان و خسارتهای دیگر که در نوسانات به پمپ و حتی لوله کشی ساختمانها وارد میشود به کار میرود. معمولا برای این منظور از درجه، پنج راهی، کلید اتوماتیک و منبع هوا استفاده میشود امروزه میتوان با استفاده از دستگاه ست کنترل همه این موارد را در یک پکیج کامل اتوماتیک در اختیار داشت.
در هنگام باز کردن شیر آب، ست کنترل پمپ آب شروع به کار کرده و پمپ را روشن مینماید و با بستن خروجی یا شیر آب نیز منجر به قطع اتوماتیک سیستم پمپاژ و پمپ میشود. ست کنترل میتواند به هر پمپ سانتریفیوژ با توان موتور ۱.۵ اسب بخار و توان ۱.۱ کیلو وات متصل شود. به طور کلی هدف از ساخت ست کنترل حذف منبع تحت فشار و پنج راهه و اتوماتیک مکانیکی بوده است.
زمانیکه فشار آب داخل لوله از مقدار مشخصی کمتر شود ست کنترل پمپ را استارت میکندو زمانیکه جریان (فلو) داخل لوله از حدود ۲ لیتر بر دقیقه کمتر شود بعد از چند ثانیه پمپ را استپ میکند.
یکی از دستگاه هایی که جهت اندازه گیری فشار به کار می رود، مانومتر (Manometer)است، در واقع مانومتر فشار سنجی است که با آن فشار گاز محبوس در یک ظرف را اندازه گیری می کنند. مهمترین عامل اندازه گیری فشار لوله بروردون می باشد، لوله برودون یکی از قسمت های اصلی مانومتر است که با مقطع تقریبا بیضی به شکل C ساخته شده که یک طرف آن مسدود و ظرف دیگر آن به نقطه فشار وصل می شود. فشار سنج های نوع بوردون قادرند از 30 تا 50000 پوند بر اینچ مربع را اندازه بگیرد. فشار وارده باعث می شود نوک آزاد لوله بوردون حرکت کند و این حرکت به وسیله سیستم اهرم به چرخ دنده و عقربه منتقل می شود و عقربه روی صفحه فشار را نشان می دهد.
از انواع دیگر مانومترها می توان به مانومتر U شکل اشاره کرد که یک لوله U شکل است که یک سر آن باز است و سر دیگر آن به ظرف دارای گاز متصل است. در این لوله جیوه یا مایع های دیگر را می توان ریخت. ارتفاع جیوه در دو شاخه لوله برابر است ولی با باز شدن شیر ظرف و ورود گاز به درون آن، ارتفاع جیوه در لوله تغییر می کند و با توجه به آن فشار گاز اندازه گیری می شود.
مانومتر ها می توانند به طور غیر مستقیم برای اندازه گیری سایر متغیرها نظیر دبی سیال/ گاز، سرعت، سطح مایع و ارتفاع به کار روند.
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در زمان خرید پمپ کفکش (یا لجن کش و یا شناور) فروشنده از شما بپرسد پمپ خود را با فلوتر میخواهید و یا بدون فلوتر؟ اما این فلوتر دقیقا چیست و چه وظیفهای را برعهده دارد؟
فلوتر که به آن قطع کن هم میگویند، یک کلید کوچک است که درون یک محفظه ضدآب قرار گرفته و طراحی شده تا بتواند ارتفاع سطح آب یا سیال درون مخزن را شناسایی کند و براساس آن قطع و وصل کردن پمپ را کنترل نماید.
عملکرد فلوترها بسیار ساده است؛ همانطور که گفتیم فلوتر یک کلید است که طراحی شده تا در آب شناور شود. با بالا رفتن سطح آب (درون مخزن یا چاه)، کلید درون دستگاه فلوتر زده شده و دستور روشن شدن را به پمپ میدهد و زمانی که پمپ آب درون مخزن را تا حد مشخصی خالی کرد و سطح آب پایین آمد، کلید دستور قطع کردن را به پمپ میدهد تا دوباره آب درون مخزن جمع شود.
در سیستمهای تخلیه آب، مثل سیستمهای تصفیه آب که دائما مخازن در حال پُر و خالی شدن از آب هستند، فلوتر میتواند با اتوماتیک کردن پمپ براساس ارتفاع آب در مخزنها، کار را برای کاربران بسیار راحت نماید. در این موارد با پُر شدن مخرن پمپ روشن شده و پس از انتقال آب به مرحله بعدی پمپ را خاموش کرده تا مجددا مخزن از آب پُر شود.
این پمپ که همان پمپ EPS است تقریباً از لحاظ ساخت و شکل مانند پمپهای توربین عمودی است. این پمپ شامل یک پمپ گریز از مرکز و به همراه شفت عمود پمپ چاه است که باعث میشود تا فشار سیال خروجی به چرخش پروانهها وابسته باشد. این پمپ بهعنوان یک پمپ برقی تک فاز یا سه فاز شناخته میشود که بهصورت عمودی کاملاً درون آب قرار گیرد. برای اینکه الکترو پمپ شناور را در پمپ کف کش نصب کنند از آببندی مکانیکی استفاده میکنند تا در آن آب نفوذ نکند و به موتور آسیبی نرسد. اگر این پمپ شامل چند پروانه باشد به آن پمپ کف کش چند مرحلهای میگویند که قرار گرفتن آنها به این صورت که یا روی یک شفت قرارگرفته و یا بهصورت مجزا و مستقل میباشند.
پمپ لجن کش:
این پمپ از دسته پمپهای سانتریفیوژ یا گریز از مرکز است که سیالات را به همراه ذارات جامد و معلقی مانند آبهایی که گلآلود هستند و یا فاضلابهای صنعتی و خانگی انتقال داده و پمپاژ میشوند. از این پمپها برای پمپاژ مایعاتی که دارای محتوی ذرات جامد، معلق، فاضلاب، الیاف بلند، آبهای گلآلود و آلوده و همچنین سیالاتی که دارای ذرات سایشی هستند مناسب میباشند. به این نوع پمپها گاهی پمپهای غلیظ کش، فاضلابی، دوغاب یا اسلاری و حتی گل کش نیز گفته میشود. این پمپها معمولاً با الکتروموتورها به حرکت درمیآیند به مهین خاطر به آنها نیز الکترو پمپ لجن کش میگویند. پمپهای لجن کش نیز دارای یک پمپ گریز از مرکز است که یک محور عمودی را دارا میباشد. تمام پمپهای لجن کش دارای یک موتور الکتریکی هستند که باعث به حرکت درآمدن پمپ میشود. الکتروموتورهای لجن کش نیز از نوع تک فاز یا سه فاز هستند که سرعت چرخش الکتروموتورهای آن 900 یا 1500 و یا 3000 دور در هر دقیقه میباشد. پمپهای لجن کشی که سرعتپایین تری دارند برای انتقال و پمپاژ کردن سیالات غلیظتر استفاده میشود.
تامین آب در ساختمان هایی که سطح فشار لازم را ندارند، از طریق نصب یک عدد پمپ محقق خواهد شد. این پمپ آب می تواند همراه با مکش آب در لوله های آمده از آبرسانی شهری، سطح دبی را افزایش داده و آن فشار مطلوب را تأمین سازند. از طرفی در ساختمان های بلند مرتبه که نیاز است آب راهی ارتفاع قابل توجهی باشد، استفاده از پمپ ها ضروری به نظر می رسد تا بتوان حجم قابل قبولی از آب را در بالاترین طبقات ساختمان ها نیز داشته باشیم. در این بین مشکل نوسان فشار آب می تواند عملکرد پمپ ها را تحت تاثیر بگذارد. نوسان در فشار آب، اگر راهی شیر های خروجی منازل باشد، اتفاق پسندیده ای نیست. خصوصاً اگر این اتفاق در یک مجتمع بزرگ مسکونی حادث شود. از این رو برای رفع مشکل، ایده استفاده از بوستر پمپ ها را در نظر گرفته اند.
بوستر پمپ مجموعه ای از یک تا چند پمپ می باشد که به شکل موازی در کنار هم کار خواهند کرد. این مجموعه از طریق یک تابلوی کنترل تحت فرمان قرار خواهد گرفت و هدف نهایی آن این است که بتواند سطح دبی آب در ساختمان را در رنجی مطلوب و ثابت نگه دارد.
توزیع متناسب آب موجود در سیستم های سرمایش و گرمایش یکی از موارد مهمی است که اگر به درستی صورت نگیرد بازدهی کل سیستم با مشکل مواجه می شود. نرخ جریان در هر لوله متناسب با نوع طراحی صورت گرفته باید مقدار معینی باشد که این مورد توسط شیر بالانس به درستی انجام پذیر است.
نکته حائز اهمیت در خصوص لزوم استفاده از شیر بالانس در خطوط لوله این است که اگر شیر درست در خط لوله قرار نگرفته یا به درستی کار نکند علاوه بر اینکه در واحد خروجی آن مشکل ایجاد میکند بلکه روی کل سیستم تاثیر می گذارد.
سیستم های بالانس اتوماتیک می تواند به دو صورت جریان ثابت و جریان متغیر باشد.
واسطه قطعه ای است که بین الکتروموتور و آبراه یا کلگی پمپ قرار میگیرد و وظیفه اصلی آن جلوگیری از آسیب رسیدن به مهمترین قطعه پمپ که الکتروموتور می باشد است.در صورت خرابی واسطه پمپ علاوه بر ایجاد سر و صدا،نشتی آب نیز از قسمت واسطه به وجود می آید که باعث کاهش عملکرد پمپ می شود.
یکی از مهمترین نکاتی که در طول عمر واسطه موثر است روغن کاری آن به صورت دوره ای می باشد که باید مورد توجه قرار گیرد.
واسطه های مدل های مختلف پمپ مانند AA,HV،… با هم تفاوت دارد و باید واسطه مربوط به همان مدل پمپ را خریداری کرد تا بتوان نصب کرد ولی در شرکت سازنده آن تفاوتی ندارد.مثلا شما می توانید واسطه ی آزاد البرز را روی پمپ بلند کاست تهران نصب کنید و بدون هیچ مشکلی استفاده کنید ولی نمی توانید واسطه ی Hv را روی پمپ AA نصب کنید .اگر در تشخیص مدل پمپ و واسطه تردید داشتید می توانید با مشاوران ما در تماس باشید.
